Τι είναι

Είναι η συνεχής ή περιοδική αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης της στύσης, για να υπάρξει μία επιτυχημένη σεξουαλική επαφή. Αυτό διαφέρει από τον ορισμό της σεξουαλικής δυσλειτουργίας, ο οποίος είναι ευρύτερος και περιλαμβάνει διαταραχές της ερωτικής επιθυμίας, της εκσπερμάτισης, του οργασμού και της ικανοποίησης. Η στυτική δυσλειτουργία εξαρτάται από την ηλικία, αφού στις νέες ηλικίες κάτω των 40 ετών το πρόβλημα αντιμετωπίζουν 1 στους 20 άντρες, στα 40 με 60 προβλήματα έχουν 1 στους 10 και πάνω από τα 60 έτη ένας στους 5 άντρες.

Αίτια της στυτικής δυσλειτουργίας

Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να είναι οργανική, (να οφείλεται δηλαδή σε κάποιο νόσημα) ή ψυχογενής (όταν δεν ανευρίσκεται κάποια συγκεκριμένη αιτία). Σε πολλές περιπτώσεις, η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να είναι μικτή (δηλαδή να συνυπάρχει η ψυχογενής πλευρά μαζί με κάποιο νόσημα).

Η ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία, εμφανίζεται συνήθως ως μόνο αίτιο στυτικής δυσλειτουργίας σε μικρές ηλικίες, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες συνήθως συνοδεύει ή ακολουθεί κάποιο οργανικό πρόβλημα. Τα πιο συχνά ψυχογενή αίτια είναι οι μύθοι γύρω από το σεξ και τις «επιδόσεις», το άγχος, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, τα προβλήματα στην οικογένεια ή στη σχέση, η δυσκολία στην επίτευξη μιας φυσιολογικής εγκυμοσύνης – υπογονιμότητα, το άγχος επίδοσης, οι αγχώδεις διαταραχές, η φτωχή σεξουαλική επικοινωνία με την ερωτική σύντροφο και τέλος η κατάθλιψη και άλλες ψυχιατρικές παθήσεις, όπως σχιζοφρένεια, διαταραχές προσωπικότητας κ.ά.

Η οργανική στυτική δυσλειτουργία υπάρχει κατά κανόνα στην ηλικία άνω των 50,σε πολλές περιπτώσεις όμως μπορεί να εμφανίζεται και σε μικρές ηλικίες. Η συντριπτική πλειοψηφία οργανικής στυτικής δυσλειτουργίας οφείλεται σε αγγειακά αίτια. Ας μην ξεχνάμε ότι η στύση είναι κατά βάση ένα αγγειακό φαινόμενο, αφού, για να επιτευχθεί, θα πρέπει να αυξηθεί η αιματική ροή και το πέος να γεμίσει με αίμα. Αυτό εξηγεί και το γεγονός ότι το 70% των προβλημάτων της στύσης οργανικής αιτιολογίας οφείλονται σε αγγειακά αίτια.

Μάλιστα, μία κακής ποιότητας στύση μπορεί να είναι ένδειξη προβλήματος στην καρδιά. Μελέτες έχουν δείξει ότι η αγγειακή στυτική δυσλειτουργία προηγείται κατά 3 έτη της στεφανιαίας νόσου. Εκτός της αγγειακής προέλευσης, η οργανική στυτική δυσλειτουργία μπορεί να έχει φαρμακευτική, ιατρογενή (χειρουργική), ορμονική ή νευρολογική προέλευση.

Οι πιο συχνές παθήσεις που προκαλούν στυτική δυσλειτουργία είναι :

• Οι καρδιολογικές παθήσεις
• H απόφραξη των αγγείων
• Η υψηλή χοληστερίνη και τριγλυκερίδια,
• Η υψηλή αρτηριακή πίεση
• Ο σακχαρώδης διαβήτης,
• Το μεταβολικό σύνδρομο (συνδυασμός αυξημένου σωματικού λίπους γύρω από τη μέση, υψηλής αρτηριακής πίεσης, αυξημένων επιπέδων ινσουλίνης, υψηλής χοληστερίνης)
• Η παχυσαρκία
• Νευρολογικά νοσήματα, όπως κακώσεις του νωτιαίου μυελού, νόσος του Πάρκινσον και Σκλήρυνση κατά Πλάκας
• Ορμονικές διαταραχές (π.χ. χαμηλή τεστοστερόνη), Νόσος Peyronie (ανάπτυξη ουλώδους πλάκας στον ινώδη χιτώνα του πέους)
• Φάρμακα, όπως αντιψυχωτικά, αντικαταθλιπτικά, αντιισταμινικά, διουρητικά, αντιυπερτασικά κ.ά. το κάπνισμα ,η χρήση ναρκωτικών,
• Ο αλκοολισμός,
• Οι θεραπείες για καρκίνο του προστάτη (ορμονικές, ακτινοθεραπεία, ριζική προστατεκτομή),
• Η υπερπλασία του προστάτη (συνυπάρχει συχνά με στυτική δυσλειτουργία) 
• Οι χειρουργικές επεμβάσεις στην πύελο, όπως επεμβάσεις στο παχύ έντερο και στην κύστη ή στον προστάτη

Διάγνωση της στυτικής δυσλειτουργίας

Το λεπτομερές ιστορικό του ασθενούς αποτελεί άκρως σημαντικό διαγνωστικό βήμα και θα πρέπει να περιλαμβάνει τόσο το ατομικό-ιατρικό ιστορικό του ασθενούς όσο και το σεξουαλικό ιστορικό. Από το ιατρικό ιστορικό μπορεί προκύψουν πληροφορίες για διάφορες παθήσεις, επεμβάσεις, φάρμακα κ.α. που ενδέχεται να συμβάλλουν στην στυτική δυσλειτουργία. Από το σεξουαλικό ιστορικό ζητάμε από τον ασθενή να περιγράψει τον βαθμό σκληρότητας της στύσης, την διάρκεια της στύσης, την συχνότητα των επαφών, τον χρόνο έναρξης των προβλημάτων της στύσης, την παρουσία ή όχι νυκτερινών στύσεων, την παρουσία και άλλων σεξουαλικών διαταραχών (όπως πρόωρη εκσπερμάτιση, μειωμένη επιθυμία για σεξ),καθώς και πληροφορίες που αφορούν τη σχέση (ανταπόκριση συντρόφου, νέα σχέση, κλπ). Με βάση τα παραπάνω και σε συνδυασμό με κάποιες γενικότερες πληροφορίες για τον ασθενή μας (ηλικία, επάγγελμα, καθημερινός τρόπος ζωής), το ιστορικό μας δίνει σημαντικά στοιχεία για τον βαθμό του προβλήματος και την προέλευση της στυτικής δυσλειτουργίας.

Η κλινική εξέταση του ασθενούς περιλαμβάνει:

• Tην επισκόπηση και ψηλάφηση των έξω γεννητικών οργάνων(πέος,όρχεις),η οποία μπορεί να αποκαλύψει τυχόν ανωμαλίες (νόσος Peyronie, φίμωση, υποσπαδίας, ατροφικοί όρχεις κ.α.)
• Την δακτυλική εξέταση του προστάτη (υπερπλασία προστατίτιδα) 
• Τον σωματότυπο του ασθενούς (παχυσαρκία, διαταραχές στην τριχοφυία κ.α.).

Η μέτρηση της χοληστερίνης, του σακχάρου και της τεστοστερόνης θα πρέπει να περιλαμβάνονται στη διαγνωστική πορεία του ασθενούς, ειδικά σε ασθενείς με ιστορικό και παράγοντες κινδύνου στεφανιαίας νόσους καθώς και σε ασθενείς με μειωμένη επιθυμία για σέξ.

Το υπερηχογράφημα του πέους και των όρχεων βοηθά στην καταγραφή αλλοιώσεων όπως η νόσος Peyronie,η αθηρωμάτωση της πεικής αρτηρίας,η ορχική ατροφία κ.α.

Η μέτρηση των νυκτερινών στύσεων αποτελεί μια μη επεμβατική μέθοδο για την διαφορική διάγνωση της ψυχογενούς από την οργανική βλάβη. Γίνεται με τη βοήθεια ενός μηχανήματος, το οποίο προσαρμόζεται στο πέος πριν από τον ύπνο. Σκοπός είναι να καταγράψει τον αριθμό και την ποιότητα των νυκτερινών στύσεων. Η εξέταση γίνεται στο σπίτι του ασθενή και βοηθά τον γιατρό να ξεχωρίσει την ψυχογενή από την οργανική στυτική δυσλειτουργία

Το τρίπλεξ αγγείων πέους αποτελεί τη μέθοδο εκλογής (gold standard) για την εκτίμηση και καταγραφή της αγγειακής φάσης της στύσης. Η εξέταση διαρκεί περίπου 1 ώρα και γίνεται στο ιατρείο. Συγκεκριμένα, ύστερα από ένεση στο πέος φαρμάκων που προκαλούν στύση, γίνεται εκτίμηση της αιματικής ροής στο πέος . Το τρίπλεξ των πεικών αγγείων είναι μια ακριβής εξέταση που θέτει ακόμα και ποσοτικά τον βαθμό ενδεχόμενης αρτηριακής ανεπαρκείας η φλεβικής διαφυγής που αποτελούν βασικά αίτια οργανικής στυτικής δυσλειτουργίας. Κρίνεται απαραίτητο σε ασθενείς με ιστορικό ή παράγοντες κινδύνου αγγειακής/στεφανιαίας νόσου.

Θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας

1. Φάρμακα από το στόμα. Η εμφάνισή τους αποτέλεσε μια πολύ μεγάλη τομή στο θέμα του σέξ. Δεν θεραπεύουν τη νόσο αλλά το σύμπτωμα. Χορηγούνται κυρίως σε περιπτώσεις ψυχογενούς στυτικής δυσλειτουργίας(νέα σχέση, έντονο άγχος κλπ),ενώ πολλοί άνδρες λαμβάνουν τα παραπάνω φάρμακα ως lifestyle (για αύξηση των επιδόσεων). Υπάρχουν, σήμερα, τέσσερα διαφορετικά φάρμακα (αβαναφίλη, βαρδεναφίλη, σιλδεναφίλη και ταδαλαφίλη). Ο γιατρός σας θα σας δώσει αναλυτικές οδηγίες για τον σωστό τρόπο λήψης, ώστε να έχετε τη μέγιστη αποτελεσματικότητα.

2. θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας με κρουστικά κύματα (δείτε σχετική ενότητα)

Η πλέον ενδεδειγμένη μέθοδος οριστικής θεραπείας της στυτικής δυσλειτουργίας.

Είναι η μοναδική θεραπεία που υπάρχει ως σήμερα, η οποία στοχεύει στο γενεσιουργό αίτιο της αγγειακής στυτικής δυσλειτουργίας. Τα κρουστικά κύματα είναι ηλεκτροϋδραυλικά κύματα, παρόμοια με τα κύματα που χρησιμοποιούνται θεραπευτικά από πολλές ιατρικές ειδικότητες, όπως η Ουρολογία, η Ορθοπεδική, η Καρδιολογία και η Ωτορινολαρυγγολογία. Ο Ουρολόγος χρησιμοποιεί ειδική κεφαλή με κάτοπτρα πάνω στο δέρμα του πέους, μέσω των οποίων μεταφέρονται στην περιοχή-στόχο (σηραγγώδη σώματα του πέους) με μη επεμβατικό τρόπο και εντελώς ανώδυνα τα κρουστικά κύματα.

Αυτή η ΄’ενέργεια΄΄που διοχετεύεται στα σηραγγώδη σώματα του πέους προκαλεί νεοαγγείωση η οποία πρακτικά σημαίνει την αναγέννηση των αγγείων του πέους που συμμετέχουν στη διαδικασία της στύσης. Όπως προαναφέρθηκε,πρόκειται για μέθοδο θεραπείας και όχι ΄΄λύση της στιγμής΄΄ που προσφέρουν τα από του στόματος σκευάσματα.

Ενδείκνυται συνήθως σε ασθενείς με στυτική δυσλειτουργία η οποία δεν ανταποκρίνεται στα από του στόματος σκευάσματα, σε ασθενείς οι οποίοι επιθυμούν να μην παίρνουν φάρμακα για τη στύση και σε ασθενείς οι οποίοι για ιατρικούς λόγους δεν πρέπει να παίρνουν φάρμακα για τη στύση

Η θεραπεία αποτελείται από 8-12 ολιγόλεπτες συνεδρίες στο ιατρείο, οι οποίες γίνονται 2-3 φορές την εβδομάδα. Ο Ασθενής τοποθετείται σε ΄΄γυναικολογική΄΄θέση κατά την οποία με την χρήση ειδικής συσκευής διοχετεύεται ηλεκτρουδραυλική ενέργεια στα σηραγγώδη σώματα του πέους .

Οι συνεδρίες είναι εντελώς ανώδυνες και διαρκούν 10-15 λεπτά.

Ο Αριθμός των συνεδρίων εξαρτάται από το μέγεθος του προβλήματος καθώς και από άλλους παράγοντες όπως η ηλικία ο σωματοτυπος και άλλα .

Συνεπώς η διάρκεια της όλης θεραπείας είναι περίπου 1 μήνας.

Συμπερασματικά τα κρουστικά κύματα είναι μια εντελώς ανώδυνη θεραπεία και το κυριότερο, δεν έχει παρενέργειες. Στους ασθενείς που υποβλήθηκαν στη θεραπεία παρατηρήθηκε αύξηση της αιματικής ροής στο πέος κατά 140%, ενώ το 80% των ασθενών διακόπτουν τη λήψη φαρμάκων για τη στύση μετά τη θεραπεία, αφού δεν τα χρειάζονται πια.

Τo ιατρείο του κ. Κυριάκου  Φίλη διαθέτει συσκευή κρουστικών κυμάτων τελευταίας τεχνολογίας και παραθέτουν εμπειρία άνω των 5 ετών στην θεραπεία με κρουστικά κύματα.

3. Ενδοσηραγγώδεις ενέσεις. Ενδείκνυνται σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στα φάρμακα ή τα κρουστικά κύματα.(συνήθως ασθενείς μετά από ριζική προστατεκτομή). Ο γιατρός σας θα σας εκπαιδεύσει να κάνετε μία ένεση στο πέος, όταν θέλετε να έχετε στύση. Η διαδικασία είναι εύκολη στην εκμάθηση και εφαρμόζεται από εκατομμύρια

ασθενείς σε όλον τον κόσμο. Σημαντικό είναι να καθοριστεί η σωστή δόση φαρμάκου, για να αποφευχθεί μία σημαντική επιπλοκή των ενέσεων, ο πριαπισμός, δηλαδή η παράταση της στύσης. Η επιπλοκή αυτή απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

4. Ορμονοθεραπεία. Εφαρμόζεται σε μικρό ποσοστό ασθενών, οι οποίοι έχουν έλλειψη τεστοστερόνης. Με τα κατάλληλα σκευάσματα που θα σας χορηγήσει ο γιατρός σας, η τεστοστερόνη θα επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα. Σήμερα, χρησιμοποιούνται μία ενέσιμη μορφή (μία ένεση ανά 3μηνο), καθώς και οι τοπικές θεραπείες στο δέρμα (σπρέι, gel)

5. Τοποθέτηση πεικών προθέσεων. Εφαρμόζεται, όταν αποτύχουν όλες οι προηγούμενες μορφές θεραπείας. Χειρουργικά τοποθετείται μέσα στα σηραγγώδη σώματα του πέους μία ειδική συσκευή, η οποία μηχανικά προκαλεί στύση, όταν το επιθυμεί ο ασθενής. Στα μειονεκτήματα είναι το υψηλό κόστος. Οι επιπλοκές, αν και σπάνιες, είναι η μόλυνση και η απόρριψη της πρόθεσης (5% των περιπτώσεων).

Πρόληψη της στυτικής δυσλειτουργίας

-έλεγχος του σωματικού βάρους

-καλή διατροφή(έχει αποδειχθεί ότι η μεσογειακή διατροφή βοηθά ιδιαίτερα)

-σωματική άσκηση 2-3 φορές την εβδομάδα

-διακοπή του καπνίσματος

-ρύθμιση της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων

-ρύθμιση του σακχάρου

-ρύθμιση της αρτηριακής υπέρτασης

-αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών

-αντιμετώπιση της δυσθυμίας και κυρίως της κατάθλιψης

-αλλαγή φαρμάκων που ενδέχεται να επηρεάζουν τη στύση(διουρητικά, αντικαταθλιπτικά κ.α.)

-οι ψυχολογικοί παράγοντες, όπως το stress και το άγχος, προκαλούν ή συμβάλλουν στην εμφάνιση ή/και διατήρηση της στυτικής δυσλειτουργίας. Με τη βοήθεια ειδικού ψυχολόγου/σεξολόγου, προσπαθήστε να τα διαχειριστείτε ή να εμποδίσετε τα συμπτώματα αυτά να επηρεάσουν τις διαπροσωπικές σας σχέσεις.